B2.3.3. Kết quả chia sẻ lợi ích REDD+
Chia sẻ lợi ích thông qua Chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR): Xu hướng doanh thu DVMTR (2011-2023) được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Việt Nam (VNFF) tổng hợp hàng năm.[1] Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025) báo cáo Kết quả thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025.[2] và Hình B2.3.3 dưới đây cho thấy sự gia tăng đáng kể về doanh thu kể từ năm 2011:
● Tổng doanh thu DVMTR trong giai đoạn 2011-2023 là 27.352 tỷ đồng, bao gồm thanh toán cho chủ rừng, thanh toán cho nhà thầu và phí quản lý.
● Chi trả cho chủ rừng trong giai đoạn 2011-2020 chiếm 13.764 tỷ đồng, bao gồm ban quản lý rừng phòng hộ và ban quản lý rừng đặc dụng chiếm 54%; cộng đồng chiếm 14%; Ủy ban nhân dân xã và các đối tượng khác chiếm 13%; các công ty lâm nghiệp nhà nước chiếm 12%; hộ gia đình và cá nhân chiếm 7%.
● Chi trả cho đơn vị nhận khoán bảo vệ rừng giai đoạn 2011-2020 là 3.568 tỷ đồng (trong đó cộng đồng chiếm 76%, hộ gia đình chiếm 20%, các đối tượng khác chiếm 4%).
● Chi trả cho chi phí quản lý giai đoạn 2011-2020 là 1.449 tỷ đồng.
Phân phối lợi ích được báo cáo bởi các chương trình REDD+ chính:
● Báo cáo giám sát giảm phát thải lần thứ nhất của FCPF[3] bao gồm một phụ lục về việc thực hiện Kế hoạch chia sẻ lợi ích (nhưng vẫn chưa thể truy cập). Báo cáo chính lưu ý rằng 4 triệu ha rừng đã được bảo vệ trên khắp 6 tỉnh thuộc khu vực FCPF, với 57% ngân sách trong giai đoạn 2018-2019 dành cho DVMTR.
Hợp đồng khoán bảo vệ rừng:
●
● Theo số liệu của VNFF[1], vào năm 2020, hộ gia đình nhận được 20% tổng số tiền được ký kết để bảo vệ rừng (tương đương 704 tỷ đồng), cộng đồng nhận được 76% (tương đương 2.737 tỷ đồng) và các bên khác chiếm 4%.
Hình B2.3.3. Hiện trạng và xu hướng thu dịch vụ môi trường rừng giai đoạn 2011-2024
Nguồn: Tổng hợp số liệu từ báo cáo của Bộ NN&PTNT (nay là Bộ NN&MT) qua các năm
[1] Chương trình Rừng và Đồng bằng Việt Nam (2021). Báo cáo chuyên đề tổng kết 10 năm thực hiện chính sách chi trả dịc vụ môi trường rừng giai đoạn 2011-2020 và định hướng phát triển giai đoạn 2021-2030. https://fpdf.dienbien.gov.vn/portal/DinhKemTinBai/2021-05/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20chuy%C3%AAn%20%C4%91%E1%BB%81%20%2010%20n%C4%83m%20th%E1%BB%B1c%20hi%E1%BB%87n%20chinh%20s%C3%A1ch%20chi%20tr%E1%BA%A3%20DVMTR%202011_2020_042900.pdf
[2] Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Báo cáo Kết quả thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025
[3] Báo cáo giám sát giảm phát thải lần thứ nhất Chương trình giảm phát thải FCPF (2023): https://www.forestcarbonpartngiảm phát thảiship.org/sites/default/files/documents/vietnam_mmr1_final_06.09.2023_vn_updated_01.10.2023_clean.pdf