D2. Quyền tham gia đầy đủ và hiệu quả
Vai trò và trách nhiệm của các bộ và các cơ quan về đảm bảo sự tham gia đầy đủ và hiệu quả của các bên liên quan đến các hoạt động sử dụng đất, rừng và đánh giá tác động môi trường như sau:
Về sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE) (trước là Bộ Tài nguyên và Môi trường – MONRE) có trách nhiệm chủ trì giúp chính phủ lập kế hoạch sử dụng đất quốc gia và trình Chính phủ phê duyệt. Các UBND cấp tỉnh cũng có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh trình Thủ tướng chính phủ phê duyệt.[1]
Về lâm nghiệp, MAE (trước là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn-MARD) có trách nhiệm xây dựng quy hoạch lâm nghiệp quốc gia trình Thủ tướng chính phủ phê duyệt[2]; thực hiện lấy ý kiến, thẩm định và đảm bảo sự tham gia của các bên liên quan. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (VNFOREST) có trách nhiệm xây dựng và trình Bộ trưởng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển dài hạn, trung hạn, hàng năm; các chương trình, đề án, dự án thuộc quản lý của Cục trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm.[3]
Với quy hoạch quốc gia, cơ quan lập quy hoạch có trách nhiệm lấy ý kiến các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp của địa phương liên quan và cơ quan, tổ chức, cộng đồng, cá nhân khác có liên quan.[4] Với quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, cơ quan lập quy hoạch có trách nhiệm lấy ý kiến của các sở, ngành có liên quan, Ủy ban Mặt trận tổ quốc cấp tỉnh, UBND cấp xã, phường, cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, cá nhân có liên quan.[5]
Các ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp có trách nhiệm xây dựng kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng, đảm bảo sự tham gia của các bên liên quan.
Với các dự án phải thực hiện giá tác động môi trường, đánh giá tác động môi trường cần tham vấn cộng đồng dân cư, cá nhân chịu tác động trực tiếp bởi dự án đầu tư; cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp đến dự án đầu tư.[6]
Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE) có trách nhiệm xây dựng quy định chi tiết đối với việc thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường như: tổ chức và hoạt động của hội đồng thẩm định, biểu mẫu, tài liệu, hồ sơ thẩm định, báo cáo kết quả thẩm định. MAE và UBND tỉnh có trách nhiệm thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền.[7] Các Sở Nông nghiệp và Môi trường (DAE) có trách nhiệm tham gia thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường xã hội trong phạm vi địa phương mình
[1] Điều 69, 72 Luật Đất đai 2024
[2] Điều 12, Luật Lâm nghiệp 2017
[3] Quyết định số 138/QĐ-BNNMT ngày 01/3/2025 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm
[4] Điều 19, Luật Quy hoạch 2017
[5] Điều 70, Luật Đất đai 2024
[6] Điều 33, Luật Bảo vệ môi trường 2020
[7] Điều 35 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Điều 38 Nghị định 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường